پیام رسان ملی در برابر آزادی اینترنت. چرا؟

این روز ها بحث بسته شدن تلگرام خیلی مطرح هست و نگرانی دوباره درباره  آزادی اینترنت. مسئله فیلترینگ و محدود کردن اطلاعات را در این مطلب می خوام بهش بپردازم و اینکه چه راه حل بهتری رو میشه برای آینده مجازی کشور در نظر گرفت. 

طرح مسئله

مشکلی که ایران و خیلی از کشور ها رو نگران میکنه اینه که اینترنت اون قدر ها هم آزاد نیست،(واینکه اینترنت آزاد دولت هارو می ترسونه مشکل اولشون نیست یا حداقل امیدوارم که اینطور فکر کنند :)‌ )  اینترنت دست کشور ها و دولت ها نیست ولی دست شرکت هاییست که در  ازای پول با آن هرکاری می کنند.به طور مثال همین موضوع فروش اطلاعات کاربران فیسبوک به یه شرکت انگلیسی که اخیراخبر هاش رو شنیدیم و در نتایج انتخابات آمریکا و خروج انگلستان از اتحادیه اروپا تاثیر گذاشته بود.

واقعیت این هست که دوده قدرت دنیای مجازی داره توی چشم همه دولت ها میره و همه به یه نحوی دست به کار شدن تا یا اینترنت رو به نفع خودشون کنترل کنند یا محدودش کنن. مثلا پارلمان اروپا هر سال داره سخت گیری هاش رو بیشتر می کنه برای این شرکت ها و غول های اینترنتی (مثل قانون جدید GDPR) هرچند در عمل چیزی تغییر نمیکنه. مثلا میگن که شما باید به user ها بگین که چگونه از اطلاعاتشون استفاده می کنین و از اینجور قوانین، مشکل اینجاست که کاربر هیچ جایگزین و راهی نداره و جوری به این فنآوری ها و دنیای مجازی محتاج هست که با هر شرایط و قانونی خواه یا ناخواه باید تن بده و استفاده کنه. روسیه هم که اخیرا تلگرام رو سعی کرد فیلتر کنه. چین هم که دائما در اخبار میشنویم که محدودیت های شدید در آزادی اینترنت اعمال میکنه. آمریکا و اروپا براشون این مسئله کمتر نگران کنندست چون دست برتر رو توی این فن آوری ها دارن و غول بزرگی مثل گوگل توی پنتاگون آمریکا دفتر کاری داره، پس حتی اگه بعضی جاها بعضی اطلاعات رو نداشته باشن خیلی جاها خیلی چیزهارو دارن.

خوب ایران هم که با توجه به مسائل سیاسی و امنیتی که داره باید از این موضوع غافل نباشه و حتی طبیعتا نگران باشه و هر کشوری که می خواد امنیت عمومیش رو حفظ کنه باید اینهارو در نظر داشته باشه و یک فکر اساسی براش بکنه. خصوصا هم وقتی که با آمریکا که دست برتر رو در این حوضه داره در جنگ هستیم. درباره این که این اطلاعات به چه دردی می خورند و با هاش چه کارها میشه کرد اینجا صحبت نمی کنیم و فکر میکنم تا حد زیادی همه می تونند حدس بزنند، مهم اینه که چه جوری می خوایم اینترنت رو از تحدید به یک فرصت تبدیلش کنیم.

اول و از همه مهمتر، فیلتر کردن و بستن و چماق به دست گرفتن همیشه همه چیز رو بدتر می کنه نه بهتر.

پیشنهادات نرم افزاری

۱- حمایت کردن و تشویق کردن جوانان برای ساخت نرم افزار های ایرانی نه نرم افزار های دولتی. به نظر من وقتی دیدگاه ملی مطرح هست یک دیدگاه سیاسی هم همراهش هست که باید دولت بیاد توی کار و کار رو دستش بگیره، طوری که اصلا اینطور نیست، چه نرم افزار های ارتباطی و یا هر نوع نرم افزار دیگه ای در آینده فقط در صورتی مورد حمایت مردم قرار میگیرند که کاملا توسط مردم مدیریت بشوند مثل دیجیکالا، اسنپ و …

۲ –  ایران میتونه توی زمینه حقوق شهروندی و حریم خصوصی (و متعاقبا آزادی اینترنت) پیشگام باشه، مثلا نرم افزار های open source رو در یک طرح مسابقه ای تشویق بکنه که از طریق Block chain و فن آوری های جدید پیام های خصوصی افراد رو جوری کد گذاری کنند که حتی خود سرور ها و صاحبان سرور هم به هیچ وجه نتونن اون رو ببینن (چیزی شبیه bitcoin که اگر کاربر اون کد طولانی رو گم کنه دیگه هیچ وقت نمی تونه اطلاعاتش رو برگردونه) و فقط اطلاعات ساده ای مثل شماره تلفن و یا محل ارتباط و اینجور چیز هایی که از قبل تعریف شده رو نگه داری کنن و به معنای واقعی کلمه از حریم خصوصی مردم حمایت کنن. (البته فکر نمی کنم این کار جدیدی خواهد بود و حتی تا حد زیادی اگر اشتباه نکنم نرم افزار های فعلی هم اینطور رمز نگاری هارا دارند، ولی مهم اعتماد سازیی هست که چنین کارهایی می تواند انجام دهد.)

کی هست که این روز ها از یک نرم افزار امن حمایت نکنه و دنبال امنیت حریم خصوصیش نباشه.

۳- Channel ها و صفحات عمومی این نرم افزار هارو به نظرم باید تحت وب هم استفاده کنند تا به knowledge sharing زبان فارسی کمک بشه و راحت تر ایرانی ها بتوانند اطلاعاتی که می خواهند رو پیدا کنند. در حال حاضر چهل میلیون ایرانی روی تلگرام ساعت ها اطلاعات مختلف را در صفحات عمومی انتشار میدهند ولی هیچ راهی برای پیدا کردن این اطلاعات توسط کاربر ها وجود نداره واین سرعت رشد عمومی از طریق اینترنت رو کم می کنه.  در ضمن این می تونه یک نقطه قوت قوی نسبت به تلگرام به نرم افزار ایرانی بده. فروشگاه ها، شرکت ها و آدم های معروف همزمان صفحات وب سایتی خواهند داشتند که روزانه می تونه هزاران مخاطب غیر عضو رو به خودش جذب کنه.

پیشنهادات قانونی

۱- به نظرم قانون نیاز داره بهتر بشه و پیشرفت کنه. یکی از دلیل هایی که همه ما (و حتی غیر ایرانی ها) با وجود اینکه می دونیم توی هیچ کدوم از این سرویس های اینترنتی اطلاعاتمون امن نیست و دائم در حال خرید و فروش هست بین شرکت های مختلف ولی از این جهت خیالمون راحته که فردا اگه به خاطر یه جرمی گرفتنمون نمیان توی تلویزیون دولتی بگن آره فلانی در خفا این کار هارو هم میکرد و این هم مدارکش. نگران این نیستیم که برامون پرونده سازی کنن. می دونیم که دارن از اطلاعات ما برای تصمیم های بزرگشون و خیلی کارهای پلید دیگه استفاده می کنن ولی خیالمون راحته که به صورت فردی در خطر نیستیم.

به طور مثال توی کشور انگلستان اگه قاتلی رو پلیس صداش رو شنود کنه و در تلفن اعتراف به قتل کسی بکنه، پلیس از اون مدرک هرگز نمی تونه استفاده کنه چون قانون و دادگاه برای صوتی که بدون اجازه ضبط شده ارزش قانونی قائل نیست.

۲- مردم باور کنن که قانون اجرا میشود. این بزرگترین مشکل ماست و باید این اعتماد سازی انجام بشه که مردم با خیال راحت از نرم افزار هایی مثل آی گپ و سروش استفاده کنند. در غیر این صورت اینکه رهبر بگه شنود پیام های خصوصی حرام است تا وقتی که همه نهاد ها این رو در عمل اثبات نکنن اون نگرانی همیشه با کاربر ها خواهد بود.

نتیجه آخر

اینکه سازمان های دلتی ، ادارات و آدم های معروف رو تشویق کنیم که از نرم افزار های ایرانی استفاده کنند، دلیل نمیشه که کاربر احساس امنیت بکنه، حقیقت اینه که کاربر دلش می خواد هر حرفی که می خواد بزنه حتی اگه لزوما به اون حرف اعتقاد نداشته باشه، ولی وحشت بگم بگم همیشه ته ذهنش هست و از پیام رسان ملی اجتناب می کنه. چی بهتر از این که در سال حمایت از کالای ایرانی از نرم افزار ایرانی حمایت بشه و ایرانی ها دیگه از تلگرام و واتس اپ استفاده نکنن. ولی آیا این حمایت قراره به قیمت آزادی تموم بشه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *